سه‌شنبه , ژانویه 18 2022

مسجد گوهرشاد

مسجد گوهرشاد

مسجد گوهرشاد مشهد مانند مرواریدی در حرم مطهر رضوی امام رضا (ع) خود نمایی می کند.

گوهری که در زمان رژیم فاسد پهلوی غرق در خون مردم مشهد بود. مسجد جامع گوهرشاد، علاوه بر این که معماری برجسته ای دارد ٬ دارای ایوانی با شکوه است.که بدون هیچ ستونی بنا شده است.

همراه میزبان یاب باشید تا با موسس و تاریخ این مسجد، منبر صاحب الزمان و تاریخ غرق در خون آن آشنا شوید.

تاریخچه کوتاه :

مسجد گوهرشاد از زیبا ترین ساختمان های حرم مطهر رضوی بوده. که فراز و فرود های بسیاری را تجربه کرده است. این مسجد تاریخی و با عظمت یادگاری از یک بانو خیرخواه در عصر تیموری بوده ٬ که به همین نام شهرت داشته است.

مسجد گوهرشاد مشهد و موسس این مسجد

مسجد گوهرشاد مشهد توسط بانویی فرهیخته و ثروتمند به نام گوهرشاد ، دختر امیر غیاث الدین ترخان ساخته شد.

گوهرشاد همسر شاهرخ بن تیمور گورکانى بود.که در دوران حکمرانى و فرمانروایى بایسنقر این مسجد زیبا را بنا نهاد.مسجد جامع گوهرشاد مشهد اکنون یکی از معروف ترین مساجد ایران است.

این بنای تایریخی و زیبا در مجموعه معمارى حرم مطهر امام رضا(ع) واقع می باشد.

این مسجد از ضلع شمالى به دارالسیاده و دار الحفاظ، از سمت جنوب به صحن قدس، از غرب به صحن امام و از جهت شرق به سمت شیخ بهایى محدود شده است. مسجد گوهرشاد توسط معماری متبهر به نام قوام الدین شیرازی طراحی و ساخته شد.

در ساخت مسجد مذکور تمامی مستحبات مانند آداب دعا کردن و … رعایت شده و تمامی محرمات ترک شده است. همین عوامل باعث شده تا مسجد گوهرشاد تبدیل به یک مکان مهم معنوی شود.در گلدسته های مسجد گوهرشاد 99 اسم خداوند یا همان اسماء الحسنی با کاشی هایی زیبا نقش بسته اند ٬ تا هر بیننده ای با مشاهده این اسامی دست به دعا بردارد.

معمار مسجد گوهرشاد مشهد چه کسی بود و چگونه انتخاب شد؟

مسجد گوهرشاد در خراسان در سنه 818 هجری قمری توسط معمار چیره دست عصر تیمورى شکل گرفت. معمار های بسیاری نزد گوهرشاد خاتون آمده بودند تا مورد آزمایش قرار بگیرند. اما هیچکدام نتوانستند نظر گوهرشاد خاتون را در رابطه با طراحی مسجد به خود جلب کنند.در آخر یک معمار به نزد بانو گوهرشاد آمد و طرح خود را به ایشان ارائه داد.

بانو پس از این که طرح مسجد زیبای گوهرشاد را مشاهده کرد نظرش جلب شد.و قوام الدین ابن زیدالدین بن طیان شیرازى را مامور به ساخت مسجد کرد. لازم به ذکر است که طرح مسجد را قوام الدین ابن زیدالدین طیان شیرازی در کودکی بار ها خواب دیده بود.بعد از انتخاب معمار، گوهرشاد خاتون دستور  می دهد زمین ها و خانه هایی که دور مسجد هستند و باید خراب شوند را با گران ترین قیمت خریداری کنند تا مبادا صاحبان زمین ناراضی باشند.

کلنگ خوردن مسجد منحصر به فرد گوهرشاد در روزی مبارک

ساخت مسجد در روز مبارک  9 ربیع الاول که به غدیر ثانی هم مشهور  می باشد کلنگ خورده است. در آن زمان خر کار ها، مسئول شدند تا مصالح را از کوهسنگی به سمت مسجد بیاورند، اما از آنجایی که بانو گوهرشاد دستور داده بود در حق کسی ظلم نشود شلاق زدن الاغ ها ممنوع شد. بعد از این دستور صاحبان الاغ ها چاره ای اندیشیدند و با ریختن علوفه در کف خیابان الاغ ها را ترغیب به راه رفتن کردند.

مسجد تاریخی گوهرشاد در حال ساخت بود که خانه پیرزنی در وسط آن قرار داشت. ماموران بانو گوهرشاد هر قیمتی را که گفتند پیرزن قبول نکرد و خانه خود را نفروخت. گوهرشاد خاتون هم دستور داد ساخت مسجد را ادامه دهند و به خانه پیرزن کاری نداشته باشند.

خانه پیرزن در وسط حیاط مسجد زیبای گوهرشاد مشهد

این مسجد خاص و منحصر به فرد بعد از 3 سال ساخته شد.پیرزن بعد از دیدن این شکوه و جلال مسجد به فکر فرو رفت که خوب است من هم نامی از خود به جای بگذارم. بعد از این فکر، پیرزن خود را به منزل گوهرشاد خاتون رساند و گفت: بانو، شما بسیار مهربان و سخاوتمند هستید اما من میخواهم خانه محقر خود را وقف مسجد گوهرشاد کنم تا دیگران بدانند، بدون مال و ثروت هم می شود یک نام نیک از خود به جای گذاشت.

سپس خانه پیرزن تبدیل به مسجد شد و مراسم های دعا، دوره قرآن های زنانه و … در آن انجام می شد. اما پس از سال ها در مشهد زلزله ای رخ داد و مسجد پیرزن تخریب شد. پس از این تخریب علما متوجه شدند که زیر مسجد پیرزن آب انباری وجود دارد. هنگامی که فهمیدن این مسئله، علما با اجازه گرفتن از بزرگان شیعه، حوضی را ساختند که محل وضو گرفتن نمازگزاران باشد.

بعد از گذشت 600 سال هنوز هم وضوخانه و حوض پیرزن داخل حیاط مسجد پا برجاست.

ساختمان مسجد تاریخی گوهرشاد از چه مصالحی پی ریزی شده است؟

قوام الدین با استفاده از آجر و گچ این مسجد را ‌پى ریزى کرد. مساحت کل مسجد گوهرشاد  9410 متر مربع مى باشد.

مسجد گوهرشاد داراى گنبد فیروزه ای بزرگ به طول 41 متر، گلدسته هایی به طول 43 متر،یک صحن، چهار ایوان و هفت شبستان وسیع است.

مسجد گوهرشاد مشهد دارای ساختمانی قوی بوده که به صورت 4 ایوانی ساخته شده است. مقرنس های زیبا در سقف، در و دیوار هایی پوشیده شده با کاشی های فیروزه ای و خط های نستعلیق قرآنی، سبب شده تا به مکانی مثال زدنی بدل شود.

منبری در مسجد به نام صاحب الزمان

وقتی که وارد مسجد شریف گوهرشاد می شوید ٬ منبری زیبا و بلند قامت را در پیش رو خواهید یافت. این منبر که به نام صاحب الزمان مشهور شده، در سمت جنوب ایوان مقصوره مسجد گوهرشاد واقع شده است. جنس منبر، از چوب گلابی و گردو ساخته شده.که منبت کاری های بسیار خاصی در آن اعمال شده است. منبر صاحب الزمان به دستور فتحعلی شاه قاجاری در سال 1243 ساخته شد.

از خاص ترین نکاتی که می توان در رابطه با منبر صاحب الزمان اشاره کرد استفاده نکردن از میخ و آهن در منبت کاری آن است. این منبر زیبا در سال 1325 به دست استاد حیدر نیکنام گلپایگانی مورد مرمت و بازسازی قرار گرفت.

منبر صاحب الزمان که در این مسجد  واقع شده ارتفاعی بالغ بر 7 متر داشته و دارای 14 پله است.

مسجد جامع و زیبای گوهرشاد مشهد روایتگر تاریخ های دلخراش

مسجد زیبا و جامع گوهرشاد مشهد،روایتگر تاریخ های مهم و دلخراشی می باشد.که حکایت از جایگاه خاص این مسجد در میان مردم مشهد دارد.

از مهم ترین اتفاق ها و دلخراش ترین آن ها، می توان به ترور جمعی از مردم مشهد اشاره کرد. زمانی که مردم برای مخالفت با رژیم پهلوی مستبد در این مسجد گرد هم آمده بودند ؛ رضاخان ملعون بعد از شنیدن این خبر راهی مشهد شد و دستور داد مردم را قلع و قمع کنند.

ژاندارم ها بعد از تجمع مردم درب های حرم مطهر را بستند تا کسی نتواند خارج شود. سپس با بی رحمی تمام، مردمانی که برای حق خود به پا خواسته بودند را شهید کردند. به دلیل همین اتفاق مهم و دلخراش در مشهد، روزی را در تقویم به آن اختصاص داده اند.

زمانی که به مشهد مقدس سفر کردید و به حرم مطهر رضوی رفتید حتما از این مسجد که در قلب حرم امام هشتم قرار دارد  هم بازدید کنید.

مطالب مرتبط :

مسجد جامع یزد

آرامگاه نادرشاه افشار

آرامگاه  فردوسی

درباره‌ی MEHRAN

همچنین ببینید

پارک ملت مشهد

پارک ملت مشهد

پارک ملت مشهد پارک ملت مشهد یکی از جاهای دیدنی مشهد می باشد که امروز …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *